Spelmagazijn > Nederlands > Menu > Spelbeschrijvingen > Maya

   Spelbeschrijving

Titel: Maya
Ontwerp: Bernd Eisenstein
Tekeningen: Christof Tisch, die Basis
Producent: Abacus Spiele
Aantal spelers: 3 tot 5 spelers
Leeftijd: vanaf 9 jaar
Speelduur: 60-90 minuten
Taal: Duits, Engels, Frans

Maya

Spelmateriaal:
4 piramidekaarten, 3 steengroevenstroken, 140 houten bouwstenen, 40 arbeiderskaarten, 76 munten, 11 bijzondere eigenschappen fiches.

Geschreven door: Enrico van Kessel

Introductie: Het spel speelt zich af in Midden-Amerika tijdens de bloeitijd van de Mayacultuur. Indrukwekkende piramiden als Tikal en Copan worden gebouwd en de spelers dragen daaraan hun steentje bij. Helaas is de concurrentie groot en dit leidt tot touwtrekkerij in de steengroeven en op de bouwplaatsen. Alle spelers willen namelijk een zo groot mogelijke bijdrage aan de bouw van de piramiden leveren om zodoende het grootste aandeel van de goudschat van de Maya's te krijgen.

 

 

deel van een steengroevenstrook met de bijbehorende bijzondere eigenschappenfiches

Voorbereiding: 4 piramidekaarten en een steengroevenstrook worden in het midden van de tafel gelegd. Welke kaarten en stroken dit zijn is afhankelijk van het aantal spelers. De bijbehorende bijzondere eigenschappenfiches worden boven de steengroevenstrook gelegd. Iedere speler kiest een kleur en krijgt van deze kleur de 8 arbeiderskaarten en 2 bouwstenen. De overige bouwstenen en het geld worden als algemene voorraad gehouden. De spelers bepalen onderling wie de startspeler is. Beginnend bij de startspeler plaatsen de spelers nu om beurten een piramidesteen in de onderste laag van een piramide naar keuze. De tweede piramidesteen die een speler plaatst, mag hierbij niet in de piramide gezet worden waar de eerste piramidesteen al staat.

 

Een spelbeurt: Het spel wordt over 3 ronden gespeeld. Iedere ronde bestaat uit 3 fasen.

Fase 1. In de steengroeven
Om bouwstenen uit de steengroeven te kunnen halen, moet je arbeiderskaarten inzetten. Deze kaarten zijn onderverdeeld in lage waarden (3, 4, 4, en 5) en hoge waarden (6, 7, 8 en -3). De kaarten met een hoge waarde zijn aan de achterzijde te herkennen doordat er '6-8' op staat.

arbeiderskaarten

Te beginnen met de startspeler leggen de spelers om beurten één arbeiderskaart onder een steengroeve naar keuze. De kaart die je legt is hierbij niet zichtbaar voor de andere spelers en wordt gedekt neergelegd. De eerste kaart die onder een steengroeve wordt gelegd moet een kaart met een lage waarde zijn, bij de volgende kaarten heb je vrije keus uit de resterende kaarten die je in je hand hebt. Het aantal kaarten dat bij een steengroeve neergelegd mag worden is begrensd. Dit aantal verschilt per steengroeve en staat bij iedere steengroeve aangegeven op de steengroevenstrook. Omdat je later oor het transport van de stenen ook nog arbeiderskaarten nodig hebt, moet je ervoor zorgen dat je enkele arbeiderskaarten overhoudt. Als je geen arbeiderskaart wil neerleggen, dan pas je. Je mag dan deze ronde geen arbeiderskaarten meer uitspelen.

Als alle spelers gepast hebben, wordt gekeken hoeveel bouwstenen iedere speler uit de steengroeve heeft gehaald. Te beginnen met de meest rechtse steengroeve worden de kaarten opengelegd zonder daarbij de volgorde van de kaarten te veranderen. Heb je het hoogste totale aantal punten bij deze steengroeve, dan krijg je het grootste aantal piramidestenen. Dit aantal is bij iedere steengroeve verschillend en staat op de steengroevenstrook vermeld. Daarnaast krijg je het bijbehorende bijzondere eigenschappenfiche. Bij een gelijk aantal punten op de arbeiderskaarten wint de speler die als eerste een arbeiderskaart bij deze steengroeve heeft neergelegd. Als er bij de arbeiderskaarten in een steengroeve één of meerdere kaarten met '-3' neergelegd is, dan moeten deze spelers aangeven bij welke andere speler in deze steengroeve er 3 punten afgetrokken worden. Zijn er meerdere '-3'-kaarten, dan wordt de spelvolgorde vanaf de startspeler aangehouden om aan te geven welke speler het eerst moet zeggen wie er 3 punten aftrek krijgt. Het is toegestaan om dezelfde speler meerdere keren aftrek te geven. Komt een speler door de aftrek op nul of zelfs negatief, dan krijgt hij in deze steengroeve geen bouwstenen.

voorbeeldsituatie

Voorbeeld:
Blauw is in de spelersvolgorde het eerst aan de beurt en kiest ervoor om bij rood 3 punten in mindering te brengen. Geel kiest er ook voor om bij rood 3 punten in mindering te brengen. Hierdoor eindigt blauw op 5 punten, geel op 7 punten en rood op -2 punten. Geel krijgt 4 bouwstenen en het bijzondere eigenschappenfiche, blauw 2 bouwstenen en rood niets vanwege het negatieve puntenaantal.
 

Aansluitend krijgt de speler met het op één na hoogste aantal punten het bijbehorende aantal bouwstenen. Afhankelijk van de steengroeve krijgt ook de derde en vierde speler nog bouwstenen. Hebben minder spelers arbeiderskaarten bij een steengroeve neergelegd dan dat er bouwstenen te vergeven zijn, dan vervallen de resterende bouwstenen.

Nadat de bouwstenen en bijzondere eigenschappenfiches verdeeld zijn, wordt gecontroleerd of je de verworven bouwstenen kunt transporteren naar de bouwplaatsen. Hierbij geldt dat je voor ieder punt dat op de arbeiderskaarten staat die je nog in je hand hebt één bouwsteen naar de bouwplaats kunt vervoeren. Een '-3'-kaart telt hierbij niet mee. Heb je teveel bouwstenen, dan moet je het restant terugleggen in de algemene voorraad. Eén van de bijzondere eigenschappenfiches kan ervoor zorgen dat je 2 stenen meer kunt transporteren dan het aantal punten op je handkaarten.

Fase 2. Piramiden bouwen
Iedere speler meldt vooraf hoeveel stenen hij beschikbaar heeft om piramiden te kunnen bouwen. Daarna mag je de bouwstenen verborgen houden voor je medespelers. Te beginnen met de startspeler plaats je om beurten een steen in een piramide naar keuze. Hierbij moeten eerst alle onderste bouwlagen in alle piramiden geheel gevuld zijn met bouwstenen voordat op de eerstvolgende hogere bouwlaag stenen geplaatst mogen worden. Daarnaast mag je slechts stenen op een bouwlaag plaatsen als je ook minimaal één steen hebt op alle daaronder liggende bouwlagen van die piramide.

piramiden

Het is toegestaan om 2 bouwstenen ineens te plaatsen, waarbij deze bouwstenen niet in dezelfde piramide geplaatst hoeven te worden. Als betaling moet je één bouwsteen uit je eigen voorraad terugleggen in de algemene voorraad. Je hebt dus in totaal 3 bouwstenen nodig om dit te kunnen doen. Het is eveneens toegestaan om te passen. Je moet dan wel één bouwsteen terugleggen in de algemene voorraad.

Wordt door het plaatsen van een bouwsteen een bouwlaag van een piramide volledig opgevuld én heeft één speler meer stenen in deze bouwlaag dan de andere spelers, dan krijgt deze speler een bonussteen uit de algemene voorraad als de direct hogere bouwlaag van dezelfde piramide nog leeg is. Deze bonussteen wordt op deze hogere bouwlaag van deze piramide geplaatst.

Als je geen bouwstenen meer hebt wordt je beurt overgeslagen en spelen de overige spelers verder tot niemand meer bouwstenen bezit. Als je nog wel bouwstenen hebt, maar je deze niet kunt plaatsen, moet je gedwongen passen. Je moet een bouwsteen afleggen in de algemene voorraad en krijgt er 1 goudstuk voor terug.

Een aantal bijzondere eigenschappenfiches bieden je extra mogelijkheden tijdens het bouwen. Deze fiches kun je éénmalig inzetten en worden vervolgens afgelegd.

 

goudstukken

Fase 3. Waardering
Voor iedere bouwlaag van een piramide worden er goudstukken uitbetaald aan de spelers die de grootste bijdrage aan deze bouwlaag hebben geleverd. Het aantal goudstukken verschilt per bouwlaag en per piramide. Heb je het grootste aantal bouwstenen in een bouwlaag, dan krijg je het hoogste aantal goudstukken. Heb je het op één na grootste aantal bouwstenen in de bouwlaag, dan krijg je het laagste aantal goudstukken. Zijn er meerdere spelers gelijk geëindigd, dan krijgen ze allen het bijbehorende aantal goudstukken. Daarnaast wordt van iedere speler die goudstukken heeft gekregen voor zijn bijdrage aan een bouwlaag één bouwsteen van die bouwlaag verwijderd en teruggelegd in de algemene voorraad.

Nadat alle piramides gewaardeerd zijn, wordt gekeken of er spelers zijn die nog wel bouwstenen hebben liggen in een hogere bouwlaag, maar geen bouwstenen meer hebben in één of meerdere bouwlagen daaronder. Is dit het geval, dan worden alle bouwstenen van deze speler in de hogere bouwlagen van deze piramide verwijderd en teruggelegd in de algemene voorraad.

Iedere speler krijgt zijn 8 arbeiderskaarten weer terug. Alle niet gebruikte piramidestenen worden teruggelegd in de algemene voorraad. Het startspelerfiche ligt bij een van de spelers, de overige bijzondere eigenschappenfiches worden boven de steengroevenstrook gelegd. Nu kan een nieuwe spelronde beginnen.

Het einde: Het spel eindigt na de waardering in de derde spelronde. De speler die daarna het meeste goud bezit, is de winnaar. Bij een gelijke stand wint de speler die de minste piramidestenen in de algemene voorraad heeft.

 


Waardering: De opzet van het spel is erg leuk en ook het bouwen van de piramiden met het bijbehorende risico dat bouwstenen verloren gaan is aardig bedacht. Toch mis ik iets. Ik heb het idee dat ik drie ronden lang met hetzelfde bezig ben, zonder dat ik naar een climax toewerk. De bijzondere eigenschappenfiches zijn leuk verzonnen, maar in de praktijk blijkt dat de spelers in de steengroevenronde meer bezig zijn met het verzamelen van bouwstenen. Dat er ook nog een extra fiche verkregen wordt is leuk meegenomen. Door het verloren gaan van bouwstenen blijft het spel wel spannend en dat maakt weer veel goed. Middenmoter

 


Opmerking Enrico: Maya is winnaar geworden van de Hippodice-ontwerpwedstrijd in 2002 onder de naam 'Herrscher der Anden'.
 

Volgens de spelregels is het niet nodig om na de derde waardering piramidestenen te verwijderen. Bij een gelijke stand kan dit echter wel degelijk van belang zijn, aangezien het aantal piramidestenen in de algemene voorraad in dit geval doorslaggevend is.
 

Er zijn gouden munten in de waarden 1, 2, 5, 10 en 20. Tijdens het spel komen veel vaker scores van 3 punten voor dan scores van 2 punten. Hierdoor moet er regelmatig geld gewisseld worden. Het was handiger geweest als er munten van 3 waren geweest in plaats van munten van 2.
 

De doos is veel groter dan noodzakelijk. De lengte van de doos wordt bepaald door de lengte van de steengroevenstroken. Als deze stroken iets handiger waren gemaakt, dan had het spelmateriaal in een doos gepast die de helft van de huidige doos is.

 

Opmerking Spelmagazijn: Tijdens Spiel 2003 was dit spel een van de grote toppers. Het spel is de eerste keer dat je het spel dan ook erg leuk. Maar je raakt er na enkele spellen toch best wel snel op uitgekeken. Het is leuk om eens ter afwisseling te spelen, maar daar blijft het dan ook bij.

 


Strategie: Probeer niet in iedere piramide de beste te zijn. Dat lukt je nooit en waarschijnlijk zul je hierdoor te veel stenen verliezen. Het is beter om je op enkele piramiden te richten en hier goed in te scoren.
Een goede timing kan je extra bonusstenen opleveren. Deze kunnen je bij de waardering veel extra punten opleveren.

 

Links:

Naar overzicht van spelbeschrijvingen

 

by Ronald Hoekstra - 2004

Met dank aan Enrico voor de beschrijving en Sandra voor de afbeeldingen